วิธีใช้ทีทรีออยล์: เก็บหลังเปิดขวด เช็กน้ำมันเก่า และจดอาการแพ้

หัวข้อ	สิ่งที่รู้	ที่มา
น้ำมันที่เก่าแล้ว	ทดสอบแพ้แบบแปะด้วยแอสคาริดอล ซึ่งเกิดในทีทรีออยล์ที่ถูกออกซิไดซ์ กับ 319 คน อัตราผลบวกเพิ่มเป็น 1.4% · 5.5% · 7.2% ตามความเข้มข้น	2014 PMID 24645715 · B
ทาสารที่ถูกออกซิไดซ์ซ้ำ ๆ	11 คนที่แพ้ลิโมนีนที่ถูกออกซิไดซ์ ตอบสนองต่อความเข้มข้นสูงสุดทุกคนในการทาซ้ำ 3 สัปดาห์ ส่วนกลุ่มควบคุม 17 คนไม่มีปฏิกิริยา	2019 PMID 30378136 · A
ปริมาณในผลิตภัณฑ์จริง	จากสินค้าอุปโภค 104 ชิ้น มี 4 ชิ้นที่มีเปอร์ออกไซด์เกิน 50μg/g	2019 PMID 30905868 · C
ช่วงที่ดูปฏิกิริยา	การทดสอบแพ้แบบแปะติดไว้ 48 ชั่วโมงแล้วแกะอ่านผล และอ่านซ้ำ ปกติถ้ายังบวกถึงวันที่ 4 ถือว่าแพ้	สมาคมแพทย์ผิวหนังเกาหลี · สมาคมวิชาชีพ
แพ้แล้วครั้งหนึ่ง	เมื่อผิวไวต่อสารใดแล้วมักเป็นอยู่นาน ตราบใดที่ยังสัมผัสสารเดิม ปฏิกิริยาก็จะกลับมาซ้ำ	สมาคมแพทย์ผิวหนังเกาหลี · สมาคมวิชาชีพ

เปิดขวดวันแรกแล้ว ต้องจดอะไรไว้

จดสองอย่างแปะไว้ที่ภาชนะ คือวันที่เปิดกับวันหมดอายุบนกล่อง ผลิตภัณฑ์ที่ใช้ทีละน้อยเป็นเวลานานอย่างเจลแต้มหรือโทนเนอร์ทีทรี มักลืมง่ายว่าเปิดเมื่อไร และน้ำมันในลิ้นชักผ่านไปหลายเดือนภายนอกก็ยังดูเหมือนเดิม

ที่เก็บให้เลี่ยงริมหน้าต่างที่แดดส่อง ชั้นในห้องน้ำที่ใช้น้ำอุ่นบ่อย และในรถที่จอดตากแดด ใช้เสร็จให้ปิดฝาทันที และอย่าเสียบหลอดหยดแช่ทิ้งไว้ในน้ำมัน การลดแสง ความร้อน และอากาศแบบนี้เป็นเกณฑ์ของกองบรรณาธิการ เพราะหลักฐานไม่มีงานวิจัยในคนที่เทียบความเร็วในการเสื่อม แต่งานวิจัยด้านล่างคือเหตุผลที่ต้องแยกน้ำมันเก่าออกมาดู

ทำไมต้องแยกทีทรีออยล์ที่เก่าแล้วออกมา

เพราะสารที่เกิดขึ้นเมื่อทีทรีออยล์ถูกออกซิไดซ์เกี่ยวข้องกับอาการแพ้ ในงานวิจัยปี 2014 ที่ทดสอบแพ้แบบแปะด้วยแอสคาริดอลความเข้มข้น 1% · 2% · 5% กับ 319 คน อัตราผลบวกเพิ่มเป็น 1.4% · 5.5% · 7.2% และคนที่ตอบสนองต่อแอสคาริดอลก็มีแนวโน้มตอบสนองต่อทีทรีออยล์ที่ถูกออกซิไดซ์ด้วย

สารให้กลิ่นกลุ่มเทอร์พีนที่คล้ายกันก็ไปในทิศทางเดียวกัน ในการทดลองปี 2019 ที่ติดตาม 11 คนที่แพ้ลิโมนีนที่ถูกออกซิไดซ์อยู่แล้วนาน 3 สัปดาห์ จุดที่ทาความเข้มข้นสูงสุดมีปฏิกิริยาครบทั้ง 11 คน และแม้ความเข้มข้นต่ำสุดก็ยังมี 3 คนที่ตอบสนอง แต่ผลนี้เป็นของคนที่ผิวไวอยู่แล้ว และในการสำรวจสินค้าอุปโภคที่วางขาย 104 ชิ้น มีแค่ 4 ชิ้นที่มีเปอร์ออกไซด์มาก จึงไม่ต้องตกใจ แค่ตั้งเกณฑ์ไว้หนึ่งข้อว่า น้ำมันที่เปิดมานาน หรือกลิ่น สี ความหนืดต่างจากตอนแรก จะไม่เอามาทาหน้า

ก่อนทาหน้า ต้องทดสอบที่ท้องแขนกี่วัน

ทาผลิตภัณฑ์สำเร็จรูปที่ระบุความเข้มข้นบนข้อพับแขนด้านในจุดเล็ก ๆ วันละ 1–2 ครั้ง และจดปฏิกิริยาอย่างน้อย 4 วัน สมาคมแพทย์ผิวหนังเกาหลี (Korean Dermatological Association) อธิบายว่าการทดสอบแพ้แบบแปะในโรงพยาบาลจะติดไว้ 48 ชั่วโมงแล้วแกะอ่านผล และอ่านซ้ำอีกครั้ง ปกติถ้ายังเป็นบวกถึงวันที่ 4 จะถือว่าแพ้ และยังแนะนำวิธีทาเครื่องสำอางที่สงสัยลงบนหลังใบหูหรือข้อพับแขนโดยตรงด้วย

การเช็กเองที่บ้านใช้แทนการตรวจไม่ได้ แต่ช่วยลดตัวแปรก่อนเอาผลิตภัณฑ์ใหม่ขึ้นหน้า วันที่เหงื่อชุ่มหลังออกกำลังกายในอากาศร้อน หรือสัปดาห์ก่อนมีประจำเดือนที่ผิวไวขึ้น ผลอาจคลาดเคลื่อน จึงควรเริ่มในสัปดาห์ที่ผิวเป็นปกติ ถ้าเคยคันจากผลิตภัณฑ์ที่มีน้ำหอมหรือน้ำมันหอมระเหยมาก่อน อย่าข้ามขั้นนี้

ทีทรีออยล์ต้องผสมกี่หยด

ไม่แนะนำให้หยดผสมเอง ให้ใช้ผลิตภัณฑ์สำเร็จรูปที่กำหนดความเข้มข้นไว้แล้ว การทดลองแบบสุ่มปี 2022 ที่ติดตามคนเป็นสิว 100 คนนาน 12 สัปดาห์ ก็ใช้เจลที่ทำทีทรีออยล์เป็นนาโนอิมัลชันแล้วใส่รวมกับส่วนผสมที่เป็นยาแพทย์สั่ง และปฏิกิริยาที่พบบ่อยที่สุดตอนนั้นคือผิวแห้ง

ผลิตภัณฑ์ที่แปะค้างไว้ที่เดิมนาน ๆ อย่างมาสก์ชีต ผิวจะสัมผัสนานกว่า ครั้งแรกให้แปะสั้น ๆ แล้วแกะออก และจดปฏิกิริยาไว้ เมื่อแพ้ขึ้นมาแล้วมักเป็นอยู่นาน การลดจำนวนวันที่ใช้จึงปลอดภัยกว่าการเพิ่มปริมาณที่ผสม

ตารางจดการเก็บและปฏิกิริยา

วันที่	เปิดมาแล้วกี่วัน	ที่เก็บ · ฝา	กลิ่น · สีเปลี่ยนไหม	จุดที่ทา	คัน 0–3	แดง 0–3	ตุ่มนูน มี/ไม่มี
วันที่ 1	0	ลิ้นชัก · ปิด	จดสภาพแรก	ท้องแขน
วันที่ 2	1			ท้องแขน
วันที่ 4	3			ท้องแขน
วันที่ 5	4			จุดเล็กข้างคาง
วันที่ 7	6			จุดเล็กข้างคาง
หลังจากนั้นทุกเดือน			ถ้าเปลี่ยนไปให้เปลี่ยนขวดใหม่

• ถ้าคันหรือแดงได้ 2 คะแนนขึ้นไป ให้เลิกทาจุดนั้นและหยุดการทดสอบ
• แม้ที่แขนไม่มีปฏิกิริยา บนหน้าก็อาจต่างออกไป สองวันแรกบนหน้าจึงใช้แค่จุดเล็ก ๆ

อาการแบบไหนควรไปให้แพทย์ผิวหนังตรวจ

• ถ้าหยุดใช้แล้วแต่อาการคันหรือผื่นแดงตรงที่ทายังอยู่เกินสามวัน ให้แพทย์ผิวหนังช่วยหาสาเหตุ เช่น ด้วยการทดสอบแพ้แบบแปะ
• ถ้ามีน้ำเหลืองซึม หรือลามไปถึงบริเวณที่ไม่ได้ทา ให้หยุดใช้ทันทีแล้วไปพบแพทย์ผิวหนัง
• ถ้าล้างหน้าตามสูตรพื้นบ้านแล้วแสบร้อนหรือผิวลอก อย่าพยายามล้างซ้ำ ให้ไปพบแพทย์
• ถ้ามีตุ่มหนองหรือตุ่มที่เจ็บและโตขึ้นซ้ำ ๆ ควรปรึกษาแพทย์ผิวหนังก่อนจะเปลี่ยนน้ำมัน

สรุปหลักฐานที่ใช้

• งานวิจัยปี 2014 (PMID 24645715) ที่ทดสอบแพ้แบบแปะด้วยแอสคาริดอล สารจากทีทรีออยล์ที่ถูกออกซิไดซ์ ความเข้มข้น 1% · 2% · 5% กับ 319 คน พบอัตราผลบวกเพิ่มเป็น 1.4% · 5.5% · 7.2%
• การทดลองทาซ้ำปี 2019 (PMID 30378136) ที่ติดตาม 11 คนที่แพ้ลิโมนีนที่ถูกออกซิไดซ์นาน 3 สัปดาห์ ตอบสนองต่อความเข้มข้นสูงสุดครบ 11 คน ความเข้มข้นต่ำสุด 3 คน และกลุ่มควบคุม 17 คนไม่มีปฏิกิริยา
• การสำรวจสินค้าอุปโภค 104 ชิ้นปี 2019 (PMID 30905868) พบว่ามี 4 ชิ้นที่มีเปอร์ออกไซด์เกิน 50μg/g