ครีมทาแผลเป็นจากสิวยังไม่ต้องรีบซื้อ แยกแบบหลุมสิวและเตรียมปรึกษาหมอก่อน

องค์ประกอบของหลักฐาน: แหล่งอ้างอิง 10 รายการงานวิจัยขนาดใหญ่หรือการทบทวนอย่างเป็นระบบ 4งานวิจัยขนาดเล็กหรือการศึกษาเชิงสังเกต 4สมาคมแพทย์และหน่วยงานรัฐ 2ตรวจทาน ตรวจทานครั้งถัดไป ดูแหล่งอ้างอิงเกณฑ์หลักฐาน

ก่อนเลือกอะไรมาทาแผลเป็นจากสิว ให้จดรูปร่างและตำแหน่งของแผลเป็นแต่ละจุดก่อน แล้วถ่ายรูปในสภาพเดียวกันนำไปปรึกษาแพทย์ผิวหนัง

นักเรียนชายในเสื้อเชิ้ตแขนสั้นสีขาวนั่งที่โต๊ะในห้องยามพลบค่ำ กำลังวงกลมสีแดงรอบวันที่หนึ่งบนปฏิทินติดผนัง
บันทึกนี้มีอะไรบ้าง6 หัวข้อ
  1. ก่อนหาครีมทาแผลเป็นจากสิว ต้องแยกดูอะไรก่อน?
  2. แยกแบบหลุมสิวเองที่บ้าน เชื่อถือได้แค่ไหน?
  3. ก่อนไปปรึกษาต้องเตรียมอะไรไปบ้าง?
  4. แผนที่แผลเป็นจากสิว (ตารางเตรียมตัวก่อนปรึกษา)
  5. ถึงจุดไหนควรนัดแพทย์ผิวหนังเรื่องแผลเป็น?
  6. งานวิจัยที่ใช้ทำแผนที่แผลเป็นนี้
เรื่องที่ต้องแยก ข้อเท็จจริงที่ทราบ ที่มา
พบบ่อยแค่ไหน การวิเคราะห์ที่รวมผู้ป่วยสิว 24,649 คน พบแผลเป็น 47% และยิ่งสิวรุนแรง สัดส่วนยิ่งสูง (เล็กน้อย 46% ปานกลาง 67% รุนแรง 82%) เมตาอะนาไลซิส 2023 · A
หลายแบบปนกันไหม ในผู้มีแผลเป็น 100 คน พบหลุมแบบจิก 94% แบบคลื่น 86% แบบกล่อง 54% หนึ่งคนจึงมีหลายแบบซ้อนกัน การศึกษาภาคตัดขวาง 2020 · B
แยกแบบด้วยตา แผลเป็น 8 จุดที่ดูด้วยตาว่าเป็นแบบจิก พอตรวจอัลตราซาวนด์กลับมีรูปร่างแบบกล่อง (จาก 81 จุด) 2013 · B
ชื่อที่คล้ายกัน Cica-Care เป็นชื่อผลิตภัณฑ์แผ่นซิลิโคนเจลสำหรับแผลเป็น ส่วน “ซิก้า” ในเครื่องสำอางหมายถึงส่วนผสมจากใบบัวบก (Centella asiatica) เกณฑ์แยกของกองบรรณาธิการ

ก่อนหาครีมทาแผลเป็นจากสิว ต้องแยกดูอะไรก่อน?

ขั้นแรกให้แยกแต่ละจุดว่าเป็นแผลเป็นแบบยุบ แบบนูน หรือเป็นรอยเรียบที่เหลือแค่สี สมาคมแพทย์ผิวหนังเกาหลี (Korean Dermatological Association) ซึ่งเป็นสมาคมวิชาชีพในเกาหลี อธิบายว่าหลังเป็นสิวอาจเหลือแผลเป็นแบบยุบหรือแบบนูน และจุดที่เคยอักเสบลึกอย่างตุ่มหนองหรือก้อนใต้ผิว อาจกลายเป็นแผลเป็นถาวรแม้ยุบลงแล้ว

แม้แต่หลุมสิวเองก็มักไม่ได้มีแบบเดียว ในงานวิจัยปี 2020 ที่ศึกษาผู้มีแผลเป็น 100 คน หลุมแบบจิก (ice pick) แบบคลื่น (rolling) และแบบกล่อง (boxcar) มักปนกันอยู่บนใบหน้าเดียว

ภาพใกล้แก้มของผู้หญิงตั้งแต่หน้าใบหูถึงมุมปาก เห็นจุดแดงเล็ก ๆ และรอยบุ๋มสั้น ๆ หนึ่งจุดท่ามกลางรูขุมขนกว้าง
แม้บนแก้มข้างเดียว ก็ให้ทำเครื่องหมายจุดที่บุ๋มกับจุดที่เหลือแค่สีแยกกัน

แยกแบบหลุมสิวเองที่บ้าน เชื่อถือได้แค่ไหน?

ให้ถือว่าการแยกแบบที่บ้านเป็นแค่บันทึกไว้เปิดบทสนทนาตอนปรึกษา ในงานวิจัยปี 2013 ที่ตรวจแผลเป็นจากสิว 81 จุดซ้ำด้วยอัลตราซาวนด์ แผลเป็น 8 จุดที่ดูด้วยตาว่าเป็นแบบจิก แท้จริงแล้วมีรูปร่างแบบกล่อง

ความลึกที่วัดได้ก็ต่างกันตามแบบ ในงานวิจัยปี 2026 ที่ดูตัวอย่างแผลเป็น 49 ชิ้นจากผิวสีเข้มภายใต้กล้องจุลทรรศน์ ความลึกเฉลี่ยของแบบจิกอยู่ที่ 1933.4 µm และแบบกล่อง 1327.88 µm จึงควรถ่ายรูป 3 รูป คือด้านหน้าและสองข้าง ที่ริมหน้าต่างเดิมและระยะเดิม แล้วนำไปด้วย

ผู้ชายเสื้อยืดสีขาวในกระจกห้องน้ำ ใช้นิ้วชี้กดแก้มหน้าใบหูแล้วพินิจผิวของตัวเอง
แบบที่แยกเองหน้ากระจกใช้เป็นบันทึกเปิดการคุย ส่วนการแยกประเภทให้ยืนยันตอนพบแพทย์

ก่อนไปปรึกษาต้องเตรียมอะไรไปบ้าง?

เตรียมแผนที่แผลเป็น รูปที่ถ่ายในสภาพเดียวกัน และบันทึกว่าเริ่มเป็นสิวตั้งแต่เมื่อไรกับประวัติครอบครัว ในเมตาอะนาไลซิส ผู้ที่มีประวัติครอบครัวมีโอกาสเกิดแผลเป็นสูงขึ้น 2.73 เท่า (อัตราส่วนออดส์) และในงานวิจัยปี 2020 มี 52 คนจาก 100 คนที่เพิ่งเริ่มไปพบแพทย์หลังเป็นสิวมาแล้ว 1 ปี

ถ้าเป็นแผลเป็นนูน อาจมีการพูดถึงแผ่นซิลิโคนเจล แต่งานวิจัยเรื่องนี้ส่วนใหญ่ศึกษาในแผลเป็นนูนและคีลอยด์ แผ่นซิลิโคนเจลไม่ใช่สิ่งเดียวกับเครื่องสำอางใบบัวบก (ซิก้า) ที่ชื่อคล้ายกัน จึงควรถามแยกตอนปรึกษา

ท้องแขนที่เหยียดอยู่บนเตียง เห็นแผลเป็นนูนสีชมพูอ่อนเป็นเส้นสั้น ๆ หนึ่งเส้นใกล้ข้อมือ
แผลเป็นนูนให้แยกแถวจากแผลเป็นแบบยุบ แล้วจดขนาดกับอาการคัน

แผนที่แผลเป็นจากสิว (ตารางเตรียมตัวก่อนปรึกษา)

บริเวณ รูปร่างที่เห็น จำนวน ขนาดคร่าว ๆ สี คันหรือเจ็บ เลขที่รูป
หน้าผาก ยุบ·นูน·มีแค่สี เม็ดข้าวสาร·เม็ดถั่ว แดง·น้ำตาล·ขาว มี·ไม่มี
แก้มซ้าย
แก้มขวา
คางและรอบปาก
หลังและหน้าอก
จดเพิ่มเติม ช่วงที่เริ่มเป็นสิว · ประวัติครอบครัว · ยาและเครื่องสำอางที่ใช้อยู่ · หัตถการที่เคยทำและช่วงเวลา

ถึงจุดไหนควรนัดแพทย์ผิวหนังเรื่องแผลเป็น?

  • ถ้าเห็นแผลเป็นแบบยุบหรือแบบนูนแล้ว ให้ปรึกษาแพทย์ผิวหนังก่อนจะเลือกอะไรมาทา
  • ถ้าสิวลึกและเจ็บยังขึ้นต่อเนื่อง ให้ไปพบแพทย์ก่อนที่แผลเป็นจะเพิ่มขึ้น
  • ถ้าแผลเป็นคันหรือนูนสูงขึ้นเรื่อย ๆ ให้นำรูปไปให้แพทย์ผิวหนังตรวจ

งานวิจัยที่ใช้ทำแผนที่แผลเป็นนี้

  • เมตาอะนาไลซิสปี 2023 ที่รวม 37 งานวิจัย ผู้ป่วยสิว 24,649 คน (PMID 37357642) พบความชุกของแผลเป็น 47% โดยเพศชาย ประวัติครอบครัว และความรุนแรงของสิวเป็นปัจจัยเสี่ยง
  • งานวิจัยปี 2020 ในผู้มีแผลเป็นจากสิว 100 คน (PMID 33208997) พบหลุมแบบจิก 94% แบบคลื่น 86% และแบบกล่อง 54% และมี 52 คนที่เริ่มไปพบแพทย์หลังเริ่มเป็นสิวแล้ว 1 ปี
  • การทบทวนปี 2025 ที่รวม 16 งานวิจัย (481 คน) เรื่องไมโครนีดเดิลคลื่นวิทยุแบบแฟรกชันนัลอย่างเดียว (PMID 39781098) พบว่าผลข้างเคียงที่พบบ่อยที่สุดคือผิวแดงชั่วคราว ซึ่งอยู่เฉลี่ย 7.8 วัน

คำถามที่พบบ่อย

รอยแผลเป็นสีขาวจากสิวคืออะไร

แหล่งข้อมูลของบทความนี้ไม่ได้พูดถึงรอยสิวที่ดูขาวกว่าผิวรอบ ๆ เป็นการเฉพาะ สมาคมแพทย์ผิวหนังเกาหลี (Korean Dermatological Association) แบ่งแผลเป็นที่เหลือหลังสิวเป็นแผลเป็นแบบยุบและแผลเป็นแบบนูน และอธิบายว่าสีที่เปลี่ยนไปอาจอยู่นาน 1 ปีขึ้นไป ถ้าจดไว้ว่าจุดขาวนั้นยุบลง นูนขึ้น หรือเรียบแต่สีต่างจากรอบ ๆ จะช่วยให้แยกได้ง่ายขึ้นตอนไปพบแพทย์

ทำหลุมสิวต้องทำกี่ครั้ง ตัดสินตอนปรึกษาแพทย์ผิวหนังใช่ไหม

ใช่ จำนวนครั้งขึ้นกับรูปร่างและความลึกของแผลเป็น และวิธีที่เลือก จึงตัดสินกันตอนปรึกษา สำนักงานควบคุมและป้องกันโรคเกาหลี (KDCA) ระบุว่าการลอกผิวด้วยสารเคมีอาจทำซ้ำหลายครั้งเว้นระยะตามความลึกของแผลเป็น แต่ละงานวิจัยก็ออกแบบต่างกัน งานหนึ่งเรื่องไมโครนีดเดิลทำ 6 ครั้งห่างกัน 2 สัปดาห์ใน 14 คน ส่วนงานหนึ่งเรื่องเลเซอร์แบบแฟรกชันนัลทำเดือนละครั้งรวม 3 ครั้งใน 13 คน

ทำไมแผลเป็นถึงคัน

แหล่งข้อมูลของบทความนี้ไม่ได้อธิบายว่าทำไมแผลเป็นจากสิวจึงคัน แต่งานวิจัยปี 2007 ที่ติดตามผู้ที่มีแผลเป็นนูนหรือคีลอยด์ 60 คนนาน 6 เดือน ได้ประเมินอาการคันและอาการเจ็บแยกไว้ควบคู่กับสีและความสูง แสดงว่าอาการคันเป็นอาการที่ควรสังเกต ถ้าแผลเป็นคันและนูนขึ้นเรื่อย ๆ ให้นำรูปไปให้แพทย์ผิวหนังตรวจ

แหล่งอ้างอิง

  1. Meta-analysis of scar prevalence and risk factors in acne patients, 37 studies and 24,649 people, 2023 (PMID 37357642)A
  2. Cross-sectional study of acne scar types and timing of care, 100 people, 2020 (PMID 33208997)B
  3. Clinical classification vs. ultrasound findings of acne scars, 41 people and 81 scars, 2013 (PMID 24118266)B
  4. Cross-sectional histology study of atrophic acne scar depth in skin of color, 49 samples, 2026 (PMID 40826840)B
  5. Systematic review of fractional radiofrequency microneedling alone, 16 studies and 481 people, 2025 (PMID 39781098)A
  6. Comparison of microneedling depths for atrophic acne scars, 14 people, 2024 (PMID 38159109)A
  7. RCT of fractional laser for atrophic acne scars, 13 people, 2012 (PMID 22766970)A
  8. Six-month comparative study of hypertrophic and keloid scars, 60 people, 2007 (PMID 17722521)B
  9. Korea Disease Control and Prevention Agency, National Health Information Portal — Acne (Korean)หน่วยงาน
  10. Korean Dermatological Association — Acne vulgaris (Korean)หน่วยงาน

ที่นี่ไม่นับวิดีโอหรือโพสต์ในกระทู้เป็นหลักฐานของข้อเท็จจริง อ่านกฎทั้งหมดได้ที่ นโยบายบรรณาธิการ