Vị trí mọc mụn và nguyên nhân: ghi 2 tuần chỗ nổi mụn sẽ thấy gì

Mụn hay mọc ở vùng nào trên khuôn mặt?

Trong nghiên cứu đa trung tâm năm 2011 trên 1.236 bệnh nhân mụn ở Hàn Quốc, vùng hay gặp nhất là trán và má, và mụn ở má nặng hơn. Hội Da liễu Hàn Quốc giải thích rằng mụn kéo dài qua tuổi 25 hoặc bắt đầu sau tuổi đó thường xuất hiện ở cằm, đường viền hàm và cổ.

Mụn thường bắt đầu ở mặt, nơi tuyến bã nhờn tập trung dày, rồi có thể lan xuống cổ, lưng và ngực. Nhưng trong các căn cứ bài này thu thập, không có tài liệu nào cho phép đọc kiểu “mọc ở trán thì chắc chắn là do cái này”. Biết vùng nào hay gặp chỉ có ích đến mức giúp bạn chia sổ ghi thành các cột.

Mụn cứ mọc lại đúng một chỗ thì nên ghi gì trước?

Việc đầu tiên là ghi ngay cạnh vị trí đó thứ đã nằm lâu trên chỗ ấy trong ngày. Cùng là má phải, nhưng hôm gọi điện một tiếng đồng hồ và đêm ngủ nghiêng sang phải thì thứ chạm vào da khác nhau.

Cách ghi theo từng tình huống như sau. Người đi làm hay nghe điện thoại bằng tai phải thì ghi thời gian gọi vào cột má phải. Học sinh chống cằm nghe bài giảng trực tuyến thì đánh dấu đường viền hàm bên tay chống, còn người để tóc mái thì đánh dấu cột trán vào những ngày gội đầu. Người cạo râu thì khoanh tròn ngày cạo ở cột cằm.

Đừng bỏ qua những vùng trông vẫn sạch. Trong nghiên cứu nang lông năm 2018, ngay cả vùng trán không có tổn thương cũng có 68% nang lông có viền dày lên, nhiều hơn nhóm đối chứng; còn ở 15 phụ nữ khác bị mụn vùng đường viền hàm, tỷ lệ này ở hàm dưới là 76%, nhiều hơn vùng trán của chính họ. Ngày đầu tiên một nốt xuất hiện ở ô vốn sạch lại thường là dòng ghi hữu ích nhất.

Thói quen sờ tay lên mặt có liên quan tới mụn ở từng vùng không?

Thói quen của bàn tay là thứ trông có vẻ khớp với vị trí nhất, nhưng trong các tài liệu làm căn cứ cho bài này không có nghiên cứu nào đo trực tiếp số lần sờ mặt so với số nốt mụn. Vì vậy, kiểm tra bằng sổ ghi của chính bạn sẽ chính xác hơn là khẳng định trước.

Điều được nói rõ là chuyện gãi hoặc nặn. Cơ quan Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hàn Quốc (KDCA) giải thích rằng tự gãi hay nặn mụn làm sẹo dễ hình thành hơn. Hãy để riêng hai cột “sờ” và “nặn”, đánh dấu tách biệt ngày bạn xoa cằm trong buổi họp với ngày bạn ấn vào mũi trước gương.

Stress có làm mụn mọc ở một vị trí riêng không?

Chúng tôi không tìm thấy căn cứ nào cho thấy stress quyết định một chỗ cụ thể. Trong nghiên cứu năm 2011 ở Hàn Quốc, stress, thiếu ngủ và kỳ kinh được nêu là yếu tố làm mụn nặng hơn, nhưng không được khảo sát theo từng vùng trên mặt.

Mùa thi hay tuần chạy hạn chót, giấc ngủ thường ngắn lại, trong khi thời gian chống cằm hay sờ mặt lại dễ tăng lên. Nếu chỉ ghi vị trí, sự trùng lặp này dễ tạo ảo giác về một “chỗ mọc vì stress”. Có cột điều kiện riêng thì bạn tách được bản thân tuần bận rộn với thói quen của tay tăng lên trong tuần đó.

Bảng ghi vị trí mụn 2 tuần

Điền mỗi ngày một lần, trước gương, trước khi rửa mặt buổi tối. Hai dòng đầu là ví dụ cách ghi.

Sau 2 tuần, cộng số nốt theo từng ô và chỉ chọn ô nhiều nhất. Trong 2 tuần tiếp theo, đổi một thứ được ghi cạnh ô đó nhiều nhất: chuyển sang gọi điện bằng tai nghe, hoặc đổi tay chống sang bên kia. Đổi hai thứ cùng lúc thì bạn lại không biết điều gì đã tạo ra khác biệt.

Ghi mãi mà số nốt không giảm: lúc nào nên mang sổ đi gặp bác sĩ da liễu?

• Nếu nối ba, bốn đợt ghi 2 tuần thành 6–8 tuần mà số nốt vẫn không giảm, hãy mang sổ ghi tới buổi khám da liễu.
• Khi ở má hoặc cằm xuất hiện những cục sâu, ấn vào thấy đau, hãy cân nhắc đi khám. KDCA giải thích rằng tổn thương ở các vùng này thường nằm sâu và dễ để lại vết thâm đỏ, sẹo hơn.
• Nếu mũi và má cứ đỏ, nóng rát, hoặc có ban li ti lan quanh miệng, đó có thể là một tình trạng cần phân biệt với mụn như rosacea hay perioral dermatitis (ban quanh miệng), nên cần bác sĩ da liễu kiểm tra.
• Nếu nốt tăng cùng lúc ở mặt, ngực và lưng, bất kể vị trí, hãy tiếp tục ghi và đồng thời hỏi ý kiến cơ sở y tế.

Tóm tắt những gì các nghiên cứu cho thấy ở bài này

• Trong khảo sát 1.236 bệnh nhân mụn tại 17 bệnh viện ở Hàn Quốc (Suh và cộng sự, 2011), mụn hay gặp nhất ở trán và má, và mụn ở má nặng hơn.
• Trong nghiên cứu năm 2018 dùng kính hiển vi đồng tiêu quan sát hai nhóm phụ nữ trưởng thành bị mụn, mỗi nhóm 15 người, tỷ lệ nang lông có viền tăng sừng là 65% ở vùng trán không có tổn thương (nhiều hơn nhóm đối chứng) và 72% ở hàm dưới của nhóm bị mụn vùng đường viền hàm (nhiều hơn vùng trán của chính họ).
• Hội Da liễu Hàn Quốc cho biết mụn kéo dài hoặc mới xuất hiện sau 25 tuổi hay gặp ở cằm, đường viền hàm và cổ; KDCA khuyên đổi cách làm nếu chăm sóc tại cơ sở y tế 6–8 tuần mà tình trạng vẫn vậy.