Mụn ở má do đâu? Thứ tự 4 tuần khi hai má khô và nhạy cảm

Mụn ở má khác mụn ở trán ở điểm nào?

Quá trình bít tắc lỗ chân lông là như nhau, nhưng mụn ở má thường nghiêng về phía nằm sâu và kéo dài hơn, nên cần một thứ tự chăm sóc riêng. Trong khảo sát năm 2011 trên 1.236 bệnh nhân mụn tại 17 bệnh viện ở Hàn Quốc, mụn hay gặp nhất ở trán và má, và mụn ở má nặng hơn mụn ở trán.

Cổng thông tin sức khỏe quốc gia của Cơ quan Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hàn Quốc (KDCA) cũng khuyên nên đi khám sớm với mụn ở má và cằm, vì tổn thương ở đó thường sâu và dễ để lại đỏ, thay đổi sắc tố, sẹo. Với trán, bạn xem trước những thứ chạm vào như tóc mái, sản phẩm tóc; còn với má, điểm xuất phát là giảm mức độ của những việc tay bạn làm mỗi ngày như rửa mặt và thoa dưỡng.

Mụn ẩn li ti ở má: do hàng rào da hay do tế bào chết?

Thay vì xếp vào một trong hai, thực tế hơn là quyết định việc cần làm trước dựa vào việc có kèm căng hay châm chích không. Trong nghiên cứu năm 2020 phân tích da má phải của 42 phụ nữ Hàn Quốc, 23 người tự thấy da nhạy cảm có hệ vi nấm đa dạng hơn và thành phần khác hơn, cho thấy má là nơi phản ứng nhạy cảm dễ lộ ra.

Vì vậy, vừa thấy mụn ẩn li ti ở má đã thêm ngay sản phẩm tẩy da chết thì có thể chỉ chồng thêm kích ứng lên đôi má vốn đã nhạy cảm. Nghiên cứu này có giới hạn: mẫu nhỏ, và độ nhạy cảm do chính người tham gia tự đánh giá. Nếu da thấy căng, hãy điều chỉnh rửa mặt và dưỡng ẩm trong 2 tuần trước, chỉ khi nốt sần tăng lên mà không có cảm giác đó thì mới xem xét riêng cách chăm sóc cho lỗ chân lông bị bít.

Nên rửa mặt nhẹ tay tới mức nào?

Ở tuần 1, chỉ thay đổi số lần và lực tay khi rửa mặt, các sản phẩm khác giữ nguyên. KDCA khuyên rửa mặt nhẹ nhàng ngày 2 lần bằng nước ấm và dùng sữa rửa mặt có tính axit nhẹ.

Nếu thấy má bóng dầu nên bạn đã rửa mặt từ ba lần một ngày trở lên, chà khi chưa tạo bọt, hoặc lấy khăn quệt mạnh lên mặt, hãy dừng tất cả trong tuần này. Áp khăn lên má chỉ để thấm nước. Nếu trong tuần này má bớt căng, đó là manh mối cho thấy lực rửa mặt là thứ cần sửa đầu tiên trong thói quen chăm sóc mụn ở má.

Đeo khẩu trang xong hai má nặng hơn, có phải lỗi của khẩu trang?

Có thể có liên quan, nhưng khó gọi là nguyên nhân, nên hợp lý nhất là kiểm tra bằng cách ghi thời gian đeo. Trong khảo sát cắt ngang năm 2022 trên 2.326 người ở Ả Rập Xê Út, 44,4% gặp vấn đề da liên quan tới khẩu trang, vùng hay gặp nhất là má (46,8%), và các than phiền chính là đỏ, ngứa và mụn.

Cũng trong khảo sát đó, phản ứng tiếp xúc gặp ở nhân viên y tế nhiều hơn có ý nghĩa thống kê. Nếu công việc hay việc đi lại bằng xe máy khiến bạn đeo khẩu trang gần như cả ngày, hãy bắt đầu tuần 3 bằng việc ghi thời gian đeo và số lần thay. Chạm vào má không chỉ có khẩu trang, nên trong cùng tuần đó hãy giảm dần cả vỏ gối và điện thoại, mỗi lần một thứ. Tuy vậy, các tài liệu làm căn cứ cho bài này không có nghiên cứu trực tiếp nào cho thấy gối hay điện thoại làm tăng mụn ở má.

Thứ tự 4 tuần khi hai má khô và nhạy cảm

Cạnh mỗi ô ghi hằng ngày, thêm một dòng về giờ đi ngủ, đang ở giai đoạn nào của chu kỳ kinh, và những lịch căng thẳng như tăng ca hay thi cử. Đây là các yếu tố mà bệnh nhân trong khảo sát 1.236 người cho là làm mụn nặng hơn, nên bạn có thể lọc ra những ngày trùng với thay đổi trên má.

Mụn ở má thế nào thì nên để bác sĩ da liễu xem?

• Nếu những cục sưng sâu, đau cứ tái đi tái lại trên má, hãy đi khám da liễu mà không cần đợi hết bảng. Má là nơi dễ để lại đỏ, thâm và sẹo.
• Nếu mỗi lần thoa skincare da lại nóng rát và đỏ lan ra, đó có thể là một tình trạng da khác chứ không phải mụn, hãy để bác sĩ da liễu kiểm tra.
• Nếu nổi ban đỏ, ngứa dọc theo đường khẩu trang chạm vào, hãy cân nhắc đi khám để kiểm tra phản ứng tiếp xúc.
• Nếu làm xong bảng 4 tuần mà số nốt mới không giảm, hãy mang sổ ghi tới bác sĩ da liễu.

Những nghiên cứu nào đứng sau bài viết này?

• Trong nghiên cứu năm 2011 (PMID 21595660) trên 1.236 bệnh nhân mụn tại 17 bệnh viện ở Hàn Quốc, mụn hay gặp nhất ở trán và má, và mụn ở má nặng hơn.
• Trong nghiên cứu năm 2022 (PMID 36483886) trên 2.326 người ở Ả Rập Xê Út, 44,4% gặp vấn đề da liên quan tới khẩu trang, và vùng hay gặp nhất là má (46,8%).
• Nghiên cứu năm 2020 (PMID 32664687) phân tích da má của 42 phụ nữ Hàn Quốc cho biết hệ vi nấm của 23 người tự thấy da nhạy cảm đa dạng hơn nhóm không nhạy cảm.