Da mặt bị bong tróc? Một tuần đổi thói quen rửa mặt, mỗi ngày một việc

Da mặt bị bong tróc thì có nên tẩy da chết ngay?

Vảy trắng là dấu hiệu lớp ngoài cùng của da đã bị xáo trộn, nên trước khi thêm tẩy da chết, hợp lý hơn là nhìn lại việc rửa mặt mỗi ngày. Trong một thử nghiệm công bố năm 2022, 60 người trưởng thành khỏe mạnh rửa cẳng tay bằng 4 loại xà phòng, ngày 4 lần trong 7 ngày, và lượng nước mất qua da (TEWL) tăng ở mọi nhóm ngay sau lần rửa đầu tiên.

Nếu chỉ một lần rửa đã khiến lớp ngoài của da mất nước nhiều hơn, thì càng ít lý do để chồng thêm một bước chà bằng hạt lên trên. Vì vậy, bài này dùng cách đổi mỗi ngày một thứ trong một tuần (dụng cụ rửa mặt, nhiệt độ nước, sữa rửa mặt, thời điểm dưỡng ẩm) rồi so sánh vào ngày 7. Việc định bao lâu tẩy da chết một lần là bước sau đó, nếu da vẫn chưa hết bong.

Máy rửa mặt hay khăn mặt có làm bong tróc nặng hơn không?

Có thể, nên ngày đầu tiên của lịch một tuần là bỏ dụng cụ. Trong một nghiên cứu năm 2018, 6 người trưởng thành khỏe mạnh rửa một bên cánh tay bằng khăn nylon và xà phòng ngày 2 lần trong 2 tuần; so với bên chỉ rửa bằng xà phòng, ở bên đó lượng nước mất qua da tăng lên, còn yếu tố giữ ẩm tự nhiên, serine và axit lactic giảm đi.

Nghiên cứu chỉ có 6 người và làm trên cánh tay, nhưng hướng thì rõ: chà xát lặp đi lặp lại lấy bớt các thành phần giữ ẩm của lớp sừng. Nếu bạn dùng máy rửa mặt, bông mút nhám, hay có thói quen lấy khăn quệt mặt, hãy cho tất cả nghỉ vào ngày 1 và chỉ rửa bằng bọt trong lòng bàn tay. Áp khăn lên mặt để thấm nước.

Dùng sữa rửa mặt pH thấp mà vẫn bong tróc thì có phải không hợp?

Khó quyết định hợp hay không chỉ bằng pH; cần xem cả số lần rửa mặt và lực chà. Trong thử nghiệm 60 người ở trên, loại làm sạch duy nhất có tính axit (syndet) làm pH da giảm ở thời điểm cuối, nhưng lượng nước mất qua da sau lần rửa đầu vẫn tăng như nhau ở cả bốn nhóm.

Một tổng quan hệ thống năm 2020 gộp 63 nghiên cứu trên người từ 50 tuổi trở lên thấy sữa rửa mặt syndet và loại dùng chất hoạt động bề mặt lưỡng tính làm da ít khô hơn xà phòng thông thường, và sản phẩm pH 4 đã cải thiện các chỉ số hàng rào da. Vì là dữ liệu ở người lớn tuổi nên không áp dụng nguyên vẹn được, nhưng có thể dùng làm mốc: khi đổi sữa rửa mặt, hãy xem thành phần làm sạch và pH ghi trên nhãn thay vì cảm giác “sạch kin kít”. Nếu đang dùng loại pH thấp mà vẫn rửa mặt ba lần một ngày hoặc chà bọt rất lâu, hãy giảm về ngày 2 lần vào ngày 3.

Vảy bong trên mặt nên bóc đi hay thoa kem dưỡng?

Đừng bóc; hãy thoa kem dưỡng phủ lên. Trong một nghiên cứu năm 2022 về cách thoa kem dưỡng, độ ẩm lớp sừng cao hơn có ý nghĩa thống kê khi thoa trong vòng 5 phút sau khi rửa, 1,0–2,0 mg/cm², ngày 1–2 lần; ở người bệnh da khô, sự khác biệt rõ ràng sau 8 tuần chỉ thấy khi thoa ngày 2 lần.

Hội Da liễu Hàn Quốc cũng khuyên thoa nhẹ nhàng ngay sau khi rửa mặt hay tắm, khi da còn ẩm. Dùng móng tay gỡ vảy đang bong sẽ kéo theo cả phần còn bám, làm kích ứng tăng lên. Những ngày phải ra đường trong gió lạnh, như mùa đông ở miền Bắc, hãy thêm vào lịch một lần thoa nữa 15–20 phút trước khi ra khỏi nhà.

Bảng làm lại cách rửa mặt trong 1 tuần

Chấm điểm từ 0 (không có) đến 3 (nặng), và đánh dấu riêng những ngày bong tróc kèm ngứa hay đỏ. Nếu tới ngày 7 điểm không giảm, tuần sau hãy bắt đầu bằng việc xem có sản phẩm mới nào vừa được thêm vào không.

Da mặt bong tróc thế nào thì nên gặp bác sĩ da liễu?

• Nếu làm xong lịch một tuần mà bong tróc vẫn kèm ngứa, đỏ kéo dài hoặc lan rộng, hãy đi khám da liễu.
• Nếu sau khi đổi sữa rửa mặt mà châm chích, đỏ kéo dài vài ngày, hãy ngừng dùng và để bác sĩ da liễu kiểm tra.
• Nếu da bong nhiều trong lúc đang dùng thuốc bôi được kê đơn, hãy trao đổi với nơi đã kê đơn thay vì tự ý ngừng.
• Nếu vảy đỏ, bóng dầu cứ quay lại ở giữa hai lông mày hay cạnh mũi, đó có thể là một tình trạng da khác, hãy cân nhắc đi khám.

Các nghiên cứu chính trong bài nói gì?

• Trong thử nghiệm năm 2022 (PMID 34741581) với 60 người trưởng thành khỏe mạnh dùng 4 loại xà phòng trong 7 ngày, lượng nước mất qua da tăng ở mọi nhóm sau lần rửa đầu tiên, và nhóm xà phòng kiềm đỏ da nhiều hơn nhóm xà phòng glycerin và xà phòng dạng kem.
• Nghiên cứu năm 2022 về cách thoa kem dưỡng (PMID 34743412) cho biết độ ẩm lớp sừng cao hơn có ý nghĩa thống kê khi thoa trong vòng 5 phút sau khi rửa, 1,0–2,0 mg/cm², ngày 1–2 lần.
• Trong tổng quan hệ thống năm 2020 (PMID 31945604) gộp 63 nghiên cứu trên người từ 50 tuổi trở lên, sữa rửa mặt syndet và loại lưỡng tính làm da ít khô hơn xà phòng thông thường.